تخفیف ویژه
چند حقیقت درباره سعدی و کنکور سراسری | رهپویان دانش واندیشه

چند حقیقت درباره سعدی و کنکور سراسری

چند حقیقت درباره سعدی و کنکور سراسری

امروز یکم اردیبهشت برابر است با سالروز تولد سعدی شیرازی، شاعر بزرگ ایرانی که در قرن هفتم هجری می‌زیست. با اینکه از سال 606 هجری قمری، سال تولد سعدی، حدود  800 سال می‌گذرد اما همچنان اشعار او خوانده و در مدارس تدریس می‌شود. به طوری که بیش از همه دانش‌آموزان هستند که با این شاعر سر و کار دارند. در این مطلب سعی کردیم به بخشی از زندگی‌نامه این شاعر و نقش اشعار او در کنکور سراسری بپردازیم.

سعدی و سوالات قرابت معنایی او

البته اینکه بخواهیم سوالات قرابت معنایی را به سعدی نسبت بدهیم شاید خیلی خوب نباشد، قطعا از همان گذشته‌ها که گلستان و بوستان سعدی در مکتب خانه‌ها تدریس می‌شد، سعدی می‌دانسته که اشعارش نقش مهمی در آموزش و پرورش دارد. اما امروز اشعار او و به خصوص دیوان این شاعر بزرگ منبع خوبی برای تست‌های قرابت معنایی شده‌ است.

بر همین اساس گفته می‌شود یکی از اسرار موفقیت رتبه‌های برتر کنکور مطالعه‌ی غیر درسی کتاب‌های شعر پارسی، به خصوص دیوان اشعار سعدی، برای افزایش درک مفاهیم و پاسخگویی به سوالات قرابت معنایی است.

با توجه به روندی که هر سال در بودجه بندی سوالات وجود دارد، 9 سوال از 25 سوال درس ادبیات به مبحث درسی قرابت معنایی اختصاص یافته است. برای افرادی که اهل شعر خواندن و کتاب غیردرسی هستند این 9 سوال تقریبا شبیه سرگرمی است.

رتبه‌های برتر کنکور هم چنین نظری دارند و معتقدند با درس ادبیات باید به صورت تفریحی برخورد کرد و سیستم شب امتحانی و حفظ کردن برای کنکور خیلی مناسب این درس نیست.

اما چرا سعدی و مطالعه آزاد سعدی مهمتر از سایر شاعران است. جواب در بیان نسبتا ساده و هنرمندانه اوست. او انواع مفاهیم عرفانی، عاشقانه و تعلیمی را به سادگی در شعرهایش بیان می‌کند و برای همین دانش‌آموزان نیز به راحتی می‌توانند از آن استفاده کنند.

به طور کلی موفقیت در پاسخگویی به سوالات قرابت معنایی از دو بخش تبعیت می‌کند: بخش اول کسب مهارت در درک مفاهیم اشعار و بخش دوم آشنایی و داشتن ذهنیت قبلی از اشعار .

بدیهی است که تمام ابیات سوالات قرابت معنایی از اشعار شاعرانی مثل حافظ و سعدی و فردوسی و…  نخواهد بود اما خواندن اشعار این شاعران بزرگ به مرور به شما مهارت درک و کشف مفاهیم را می‌آموزد. تکرار و تمرین و کسب تجربه باعث می‌شود بخش هنری ذهن شما آمادگی بیشتری برای درک مضامین هنری شعر داشته باشد و به قول معروف با چم و خم آن آشنا شوید.

شنیدن و آشنا کردن گوش با اشعار سعدی هم می‌تواند گزینه خوبی باشد. اگر وقت و حوصله کتاب خواندن ندارید، بد نیست دی وی دی های آموزشی و فیلم‌های کنکوری را هم امتحان کنید. برای امتحان بد نیست سری به قسمت فروشگاه رهپویان بزنید. شنیدن و دیدن شعرخوانی کمک می‌کند تا در تلفظ هم مشکل نداشته باشید و به طور مثال در بیت زیر کویت(کوی‌ات) را به جای کشور کویت اشتباه نگیرید.

گذر از دست رقیبان نتوان کرد به کویت

مگر آن وقت که در سایه‌ی زنهار تو باشم

اشتباهی ناچیز که در کنکور گهگاه باعث می‌شود تا نمره‌های ساده‌ای را از دست بدهید.

آرامگاه سعدی در شیراز

سوال عجیب کنکوری یا شوخی با سعدی و داوطلبان

با جستجوی ساده در سوالات کنکور چندسال گذشته می‌توان سوالات شیرین و عجیب بسیاری پیدا کرد. یکی از این سوالات که خیلی جالب بوده و بیشتر شبیه تست هوش مبتدیانه است، مربوط می‌شود به بیتی معروف از سعدی.

جای خالی را با گزینه‌ی مناسب پر کنید.

«گل همی پنج روز و ……. باشد

وین گلستان همیشه خوش باشد»

1) هفت

2) چهار

3) شش

4) هشت

امیدواریم در کنکور سراسری سال 97 هم از این شکل سوال‌ها در درس ادبیات زیاد بیاید. البته همین سوال نشان می‌دهد که اشعار سعدی چقدر ساده هستند و سوال آمدن از آنها در کنکور چقدر می‌تواند برای داوطلبان امیدوار کننده باشد.

چند نکته جالب درباره سعدی

سعدی در یکی از شعرهای خود از ابتکار و نوآوری جالبی استفاده کرده است. چند بیت زیر از او را می‌توان هم به صورت افقی و هم عمودی خواند. این شعر را بخوانید:

ز چهره، افروخته، گل را، مشکن

افروخته، رخ مرو، تو دیگر، به چمن

گل را، تو دگر، مکن خجل، ای مه من

مشکن، به چمن، ای مه من، قدر سخن

شناسنامه نامشخص شاعر شیرازی

در منابع مختلف، سال تولد سعدی در حوالی سال 563 ذکر شده و مشخص نیست که دقیقا در همین سال بوده یا چند سال جلوتر و عقب تر. همچنین در این منابع به او دو نام مختلف مصلح الدین عبدالله و مشرف الدین عبدالله داده شده است.

ماجرای سعدی شدن سعدی

پدر سعدی اسمش عبدالله بود که نزد بزرگی به نام سعد بن زنگی کار می‌کرد و چون خودش و فرزندش را نمک پرورده سعد بن زنگی می‌دانست، لقب سعدی را برای فرزندش برگزید.

سفرگردی‌های سعدی به اطراف ایران

شیخ اجل پس از مرگ پدرش وقتی که دیگر خانواده ای دور و بر خود نمی‌بیند برای خلاص شدن از تنهایی ابتدا به کوه و بیابانگردی روی آورد و پس از آن به تمام سرزمین‌های اطراف ایران از هند تا مصر و تونس سفر کرد.

معروفیت سعدی با سرودن گلستان و بوستان

این شاعر بزرگ نامدار در طول عمرش اشعار زیادی سرود اما هیچکدام باعث معروفیت و محبوبیت او نشد. اما وقتی گلستان و بوستان را که در طول دو سال سرود، حسابی مشهور شد. به طوری که حالا گلستان و بوستان سعدی همانطور که بالاتر هم گفته شد، حتی در سیستم آموزشی و کنکور هم نقش مهمی دارد.

آثار سعدی به غیر از گلستان و بوستان

قصیده ها، دیوان اشعار، صاحبیه، مرائی سعدی، مفردات، کتاب نصیحه الملوک، رساله در عقل و عشق، هزلیات سعدی، مجالس پنجگانه

وفات سعدی

از تاریخ وفات شیخ اجل اطلاعات دقیقی در دست نیست اما طبق روایات تاریخی در 17 آذر 670 یا مهر ماه 671 وفاتش را تخمین زده‌اند.

درباره نویسنده

محسن خسروجردی