تخفیف ویژه
مهندسی بهداشت حرفه‌ای رشته‌ای برای عبور آسان از سد کنکور تجربی | رهپویان دانش واندیشه

مهندسی بهداشت حرفه‌ای رشته‌ای برای عبور آسان از سد کنکور تجربی

مهندسی بهداشت حرفه‌ای رشته‌ای برای عبور آسان از سد کنکور تجربی

امروز هفتم آوریل مقارن با 18 فروردین از سوی سازمان بهداشت جهانی روز جهانی بهداشت نام گذاری شده است. به همین مناسبت تصمیم گرفتیم تا رشته مهندسی بهداشت حرفه‌ای را که در ایران جایگاه خود را به خوبی پیدا کرده است معرفی کنیم. رشته تجربی با توجه به رقابت نفس گیری که در آن وجود دارد سد بزرگی شده برای دانشجویان. این وضعیت باعث شده تا بسیاری از داوطلبان کنکور در انتخاب رشته سر در گم باشند. یکی از رشته‌های مهم و دارای بازار کار قوی در این رشته تحصیلی مهندسی بهداشت حرفه‌ای است. در مجموعه کنکور علوم تجربی قبولی در رشته مهندسی بهداشت حرفه‌ای، با توجه به اینکه داوطلبان کمتر به انتخاب آن فکر می‌کنند، ساده تر و همچنین شانس قبولی در این رشته در دانشگاه‌های خوب و تراز اول کشور بیشتر است. در ادامه معرفی کاملی از این رشته و شرایط ورود به آن را قرار داده‌ایم.

آشنایی بیشتر با شغل مهندسی بهداشت حرفه‌ای

یکی از مهمترین اقداماتی که در محیط کار باید به آن توجه داشت، حفظ ایمنی محیط کار و کارکنانی است که در شرایط کارگاهی و کارخانه‌ای مشغول کاراند. یکی از اقدامات مهم مهندسان بهداشت حرفه‌ای هم رسیدگی به همین وضعیت است. به همین منظور شعار Safety first یا اول ایمنی و بعد کار اصلی ترین شعار این رشته است. شعاری که روی دیوارهای محیط کارگاهی حتما دیده‌اید. این رشته که با عنوان سلامت شغل یا سلامت کار نیز شناخته می‌شود شاخه‌ای از علم بهداشت به حساب می‌آید. در واقع می‌توان گفت این رشته ترکیبی است از علوم پزشکی و مهندسی. از افراد فعال در این رشته با عنوان مهندسان پزشک یا پزشکان صنعت هم یاد می‌شود زیرا که مهندس بهداشت حرفه‌ای علم و هنر تامین سلامت در محیطهای شغلی را دارد و وظیفه شناسایی، ارزشیابی و حذف یا کنترل عوامل مخاطره آمیز شغلی برعهده اوست.

وظایف مهندس بهداشت حرفه‌ای

اگر بخواهیم به طور خلاصه وظایف این پزشک صنعتی را معرفی کنیم کافیست به تمام مواردی بپردازیم که در هر محوطه کارگاهی خطر آفرین است. اما از جمله وظایف مهندس بهداشت حرفه‌ای می‌توان به مواردی همچون توجه به سلامت جسمی، روانی و اجتماعی کارکنان مشاغل مختلف، مطالعه شرایط نامناسب محیط کار، بررسی، ارزیابی، اندازه‌گیری و کنترل عوامل زیان آور محیط کار و حتی شناسایی بیماری‌های افراد شاغل در محیط صنعتی و معرفی آنها به مراجع پزشکی اشاره کرد.

وظایف اصلی مهندس بهداشت حرفه ای در مراکز صنعتی، شرکت و واحدهای کاری عبارتند از :

نظارت فنی بر کارکنان جهت رعایت ضوابط بهداشت حرفه‌ای

بازدید منظم از بخش‌های مختلف، شناسایی مشکلات بهداشت حرفه‌ای و تصمیم گیری برای رفع آنها

بررسی محیط کار از نظر وجود انواع عوامل زیان بار و برنامه ریزی برای رفع آنها

نظارت بر اجرای درست ضوابط آیین نامه بهداشتی محل کار

تهیه و تدوین محتوا و وسایل آموزشی شامل بروشور، پوستر، نشریه، فیلم و… برای شاغلین و مدیران جهت آموزش بهداشت حرفه‌ای

بررسی و تجزیه و تحلیل حوادث و مشکلات محیط کار و تلاش جهت رفع یا پیشگیری از آنها

نظارت بر کلیه موارد بهداشتی مانند آشپزخانه‌ها، غذاخوری‌ها، سرویس‌های بهداشتی و …

تهیه گزارش وضعیت بهداشت حرفه‌ای، بیماری‌ها و مشکلات موجود در این حوزه برای مدیران و سازمان‌های مربوط

وظایف اصلی مهندس بهداشت حرفه‌ای در مراکز بهداشت عبارتند از :

کسب شناخت و اطلاعات کافی از وضعیت بهداشت حرفه‌ای کارگاه‌ها و کارخانجات

تنظیم و پیگیری اجرای برنامه‌های پیشگیری از انواع بیماری‌های کاری و عوارض آنها

نمونه برداری، سنجش و ارزیابی عوامل زیان بار محیط کار

نظارت بر اجرای طرح‌های بهداشت حرفه‌ای

برنامه ریزی و اجرای برنامه‌های آموزشی برای مسئولان بهداشت حرفه‌ای، اعضای کمیته‌های حفاظت فنی و بهداشت کار و…

بررسی گزارشات رسیده از واحدها، کارگاه و کارخانه‌ها، تشخیص نواقص و عیوب و صدور اخطاریه در صورت نیاز

صدور مجوز برای شرکت‌های خصوصی ارائه دهنده خدمات بهداشت حرفه‌ای

دانش و مهارت مورد نیاز

آشنایی کامل با دانش، قوانین و مباحث بهداشت حرفه ای

مسئولیت پذیری

دقت و توجه به جزئیات

مهارت های ارتباطی مناسب

توان تصمیم گیری درست و به موقع

توانایی خوب در حل مساله و مشکلات

آشنایی کافی با مسایل فنی صنعت و سازمان محل کار

توان و استقامت بدنی مناسب

توان آموزش موارد بهداشتی و ایمنی به شاغلین

بازار کار مهندس بهداشت حرفه‌ای و آینده شغلی

با توجه به اینکه در مجموعه رشته‌های علوم تجربی به این رشته کمتر توجه می‌شود بازار کار برای این رشته همچنان شرایط خوبی دارد. مهندس بهداشت حرفه‌ای می‌تواند در وزارتخانه‌های کار، تعاون و رفاه اجتماعی ، صنعت، معدن و تجارت، جهاد کشاورزی، نیرو، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و صنایع دفاعی مشغول به کار شود. همچنین با توجه به اهمیت این شغل، به تازگی در سال‌های اخیر کارخانجات و صنایع مختلف برای کاهش هزینه‌های خود به دنبال پیاده سازی شعار پیشگیری به جای درمان هستند، و به همین خاطر بازارکار مناسبی برای این شغل در کشور وجود داشته و آینده شغلی خوبی نیز پیش روی آن است.

با توجه به قوانین موجود در شرکت‌ها و صنایعی که بیش از 25 نفر مشغول به کار هستند کمیته‌ای تحت عنوان حفاظت فنی و بهداشت کار باید تشکیل شود که در این کمیته یکی از اعضا مسئول بهداشت حرفه‌ای است. همچنین در سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگتر مثل شرکت نفت، ذوب آهن، هواپیمایی کشوری، ایران خودرو، پلی اکریل که واحد بهداشت حرفه ای بسیار قوی دارند، در هر یک از این واحدها چند مهندس بهداشت حرفه‌ای فعالیت می‌کنند .

همچنین بیش از 50 درصد دانش آموختگان مهندسی بهداشت حرفه‌ای به طور تمام وقت یا پاره وقت در کارخانجات و سازمان‌های مختلف به عنوان مسئول بهداشت حرفه‌ای کار می‌کنند. همچنین افرادی که به تدریس در این حوزه نیز علاقه داشته باشند با مدارک تحصیلی عالی در این رشته می‌توانند جذب دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی بشوند.

شرکتهای خصوصی هم که خدمات بهداشت حرفه‌ای و طب کار ارائه می‌دهند فضای مناسبی برای استخدام مهندسان بهداشت حرفه‌ای هستند. همچنین افراد تحصیلکرده در این رشته می‌توانند شرکتهایی با این ویژگی تاسیس کنند.

شخصیت های مناسب این شغل

برای فعالیت در این رشته افراد باید توان پژوهش و برنامه ریزی مستقل داشته باشند. همچنین توانایی روبرویی با مفاهیم پیچیده و جدید را داشته باشند. نکته مهم دیگر این است که فرد مناسب برای این رشته با توجه به اینکه بخش عمده‌ای از فعالیت آنها در محیط های کارگاهی و صنعتی انجام می‌شود، باید اطلاعات فنی و تخصصی خوبی داشته باشد.

دانشگاه‌هایی که در این رشته در سال 1396 پذیرش داشته‌اند

دانشگاه علوم پزشکی اراک

دانشگاه علوم پزشکی اردبیل

دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

دانشگاه علوم پزشکی البرز

دانشگاه علوم پزشکی ایلام

دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله

دانشگاه علوم پزشکی بندر عباس

دانشگاه علوم پزشکی بیرجند

دانشگاه علوم پزشکی تبریز

دانشگاه علوم پزشکی بم

دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور

دانشگاه علوم پزشکی بجنورد

دانشگاه علوم پزشکی زابل

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

دانشگاه علوم پزشکی زنجان

دانشگاه علوم پزشکی سبزوار

دانشگاه علوم پزشکی سمنان

دانشگاه علوم پزشکی شاهرود

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

دانشگاه علوم پزشکی شیراز

دانشگاه علوم پزشکی قزوین

دانشگاه علوم پزشکی قم

دانشگاه علوم پزشکی کاشان

دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه

دانشگاه علوم پزشکی کردستان

دانشگاه علوم پزشکی کرمان

دانشگاه علوم پزشکی گناباد

دانشگاه علوم پزشکی گیلان

دانشگاه علوم پزشکی لرستان

دانشگاه علوم پزشکی مشهد

دانشگاه علوم پزشکی مازندران

دانشگاه علوم پزشکی همدان

دانشگاه علوم پزشکی یزد

دانشکده علوم پزشکی نیشابور.

در مقطع کارشناسی ارشد هم داوطلبان این رشته تحصیلی می‌توانند در رشته‌های آموزش بهداشت، آمار زیستی، اپیدمیولوژی،  اقتصاد بهداشت، ارگونومی،  انفورماتیک پزشکی، ارزیابی فناوری سلامت، زیست فناوری پزشکی، رفاه اجتماعی، سم شناسی، فیزیولوژی، کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی، فناوری اطلاعات سلامت، مهندسی بهداشت محیط، مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)، مهندسی پزشکی (زیست مواد)، مهندسی بهداشت حرفه‌ای، نانوتکنولوژی پزشکی، مدیریت سلامت، ایمنی و محیط زیست، اکولوژی انسانی، تاریخ علوم پزشکی، آموزش پزشکی، سم شناسی محیط، سم شناسی و برنامه ریزی یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی ادامه تحصیل بدهند.

ضرایب دروس در این رشته

این رشته در زیر گروه ۲ علوم تجربی قرار دارد و گزینش آن به صورت کشوری است.

ضرایب دروس در زیر گروه ۲ تجربی:

زمین شناسی با ضریب ۱، ریاضی با ضریب ۳، زیست شناسی با ضریب ۴، فیزیک با ضریب ۲ و شـیمی با ضریب ۴

سرفصل دروس مهندسی بهداشت حرفه ای و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۲۸ واحد

دروس عمومی : ۲۰ واحد

دروس پایه و اختصاصی : ۹۲ واحد

کارآموزی در عرصه : ۱۶ واحد

درباره نویسنده

احمدرضا شمیمی