همه چیزهای غلطی که درباره فضا می‌دانید

همه چیزهای غلطی که درباره فضا می‌دانید

فضانورد

هر شخصی ممکن است در حد اطلاعات عمومی نکات مختلفی در خصوص فضا و نجوم بداند. اما بهتر است دست کم همه دانسته‌های خود از منظومه شمسی را کنار بگذارید، چون بسیاری از اطلاعات ما در خصوص فضا نادرست هستند.

مت براون، نویسنده بریتانیایی، در کتاب اخیرش تحت عنوان هر آنچه درباره فضا می‌دانید، اشتباه است به بررسی برخی از این اشتباهات پرداخته است. در این مطلب برخی از اشتباهات عام‌تر و معروف‌تر را آورده‌ایم.

بدن انسان در خلاء منفجر نمی‌شود

حتما شما هم شنیده‌اید که می‌گویند اگر دریچه هوای فضا پیما باز شود و فضانوردان بدون لباس باشند، منفجر می‌شوند. اما آیا این موضوع حقیقت دارد؟ آیا اتفاقی شبیه به فیلم‌های هالیوودی قرار است بیافتد و چشم‌های فضانورد از حدقه بیرون می‌زند؟ بهتر است دیگر به این موضوع باور نداشته باشید، البته با این حال جراحت‌هایی به بدن وارد می‌شود اما نه در این حد دراماتیک.

بدن انسان در مواجهه با چنین حالتی ممکن است با چالش‌های بسیاری روبرو شود. فضای خالی از اکسیژن، با دمای پایین و تابش گسترده همگی ممکن است اتفاق اسفناکی به بار آورد اما نه به شکلی که توصیف شد. بیشترین چالش ممکن که انسان با آن روبرو می‌شود نبودن فشار در خلاء است. در حالت طبیعی بدن انسان با محیط اطراف خود در تعادل قرار دارد. در فضا اما فشار وجود ندارد و همه چیز خلاء است.

در این حالت محیط خارج از بدن در فشار صفر قرار دارد در حالی که داخل آن فشار بدن انسان طبیعی است. این تغییر حالت ناگهانی بدن انسان را به معنای واقعی کلمه دچار شوک می‌کند. فشار مذکور همچنین می‌تواند آب موجود در سطح بدن انسان، بذاق دهان و اشک چشم، را به سرعت تبخیر کند. با این وجود مایعات موجود در قسمت‌های زیرین بدن کمتر تاثیر می‌پذیرند و برای مثال خون بدن انسان تبخیر نخواهد شد. تبخیر ناگهانی مایعات سطح بدن باعث جمع شدن پوست می‌شود.

اما با اینحال این اتفاق هم شبیه به انفجار بدن ناگوار و کشنده نیست. پوست و بافت همبند آن آنقدر محکم هستند که حتی در این شرایط مقاومت کنند. با اینکه همین اتفاق توصیف شده وحشتناک است اما وضعیت پیش آمده به همان سرعتی که اتفاق می‌افتد قابل جبران است و فضانورد آسیب دیده در چند دقیقه می‌تواند به حالت عادی برگردد.

زحل، اورانوس، نپتون، مشتری

زحل تنها سیاره دارای حلقه نیست

بسیاری این تصور را دارند که زحل تنها سیاره دارای حلقه منظومه شمسی است. گهگاه به همین خاطر به زحل سیاره حلقه هم گفته می‌شود. اکنون ما می‌دانیم که نیمی از سیارات منظومه شمسی همانند مشتری، اورانوس و نپتون دارای حلقه هستند. اولین بار کاووشگر وویجر توانست در دهه 70 و 80 میلادی این حلقه‌ها را ببیند. در این بررسی مشخص شد که مشتری 4 حلقه، اورانوس 13 حلقه و نپتون پنج حلقه دارد. هر چهار سیاره غول پیکر گازی مذکور دارای حلقه هستند اما به این معنا نیست که این پدیده برای سیارات دیگر ممکن نیست.

در سال 2013 میلادی، فضانوردان دو حلقه در اطراف سیاره‌ای کوچک به نام 10199 چارکیلو کشف کردند، سیاره‌ای که توده‌ای سنگی و غیرمعمول میان زحل و اورانوس قرار دارد. در منظومه شمسی تعداد بسیار کمی جرم دارای حلقه‌ کشف شده است. به دو دلیل تعداد حلقه‌های کشف شده فعلا کم هستند، یکی اینکه این پدیده نادر است و دوم اینکه فاصله آنها از ما زیاد است و دیدن آنها کار ساده‌ای نیست.

نام همه اجرام آسمانی از روی اسطوره‌ها انتخاب نشده

نام بسیاری از اجرام آسمانی از روی شخصیت‌های اسطوره‌ای انتخاب شده و در خصوص اقمار اورانوس نام شخصیت‌های نمایشنامه‌های شکسپیر، نمایشنامه نویس و نویسنده انگلیسی، نیز مشاهده می‌شود. اما اجرام بسیاری هم در آسمان کشف شده‌اند که یا اسامی فرد کشف کننده روی آنها گذاشته شده یا برای نامگذاری آنها از اسامی بازیگران و افراد مشهور استفاده شده است. برای مثال جرمی در آسمان وجود دارد تحت عنوان بولاک 78453 که در واقع به نام بازیگر زن هالیوود، ساندرا بولاک، به این نام خوانده می‌شود. و همین طور تام هنکس 12818 و مگ رایان 8353 هم دو سیارکی هستند که در کمربند سیارکی قرار دارند و به اسامی بازیگران معروف هالیوود خوانده می‌شوند.

ستاره قطبی

ستاره قطبی درخشان‌ترین ستاره آسمان نیست

ستاره قطبی معمولا به عنوان درخشان‌ ترین ستاره آسمان نامیده می‌شود که در قطب شمال کره زمین قرار دارد. محل قرارگیری این ستاره در آسمان بهترین مکان برای قرارگیری یک ستاره است. همچنین برای جهت یابی هم از آن استفاده می‌شود و در صورت پیدا کردن این ستاره در شب شما می‌توانید شمال را تشخیص بدهید. علت نورانی بودن این ستاره که باعث شده از آن به عنوان پر نور ترین ستاره آسمان یاد کنند، همین محل قرارگیری آن در آسمان شب است.

این ستاره تا حدودی روشن است اما روشن ترین ستاره آسمان نیست.  در بین ستاره‌هایی که از زمین قابل مشاهده‌اند به سختی می‌توان گفت ستاره قطبی در بین 50 ستاره روشن آسمان قرار می‌گیرد. همچنین از آنجایی که محور چرخش زمین درحال تغییر است پیش بینی می‌شود در طول دهه‌ها محل قرارگیری ستاره قطبی همواره در همان نقطه امروزی باقی نماند.

فضانوردان فراتر از ماه هم رفته‌اند

فضانوردان پروژه آپولو 13 طولانی‌ترین مسافرت در فضا را به نام خود ثبت کرده‌اند. فضانوردان در این سفر فضایی قرار بود تا ماه سفر کنند اما پروژه شکست خورد و سفینه منفجر شد. در ادامه فضانوردان آن مجبور به بازگشت و فرود اضطراری به زمین شدند. اما با اینحال همچنان فضانورد دیگری هم هست که توانسته فراتر از ماه سفر کند. کلاید تامبا این افتخار را البته پس از مرگ نصیب خود کرد! او بیشتر به خاطر کشف پلوتو در سال 1930 میلادی معروف است.

ناسا در ماموریت نیوهوراینز یا افق‌های نو در سال 2006 میلادی مقداری از خاکستر این فضانورد را داخل سفینه‌ای بی سرنشین قرار داد. ماموریت این فضاپیما سفر به محدوده‌های خارج از منظومه شمسی بود. خاکستر کلاید تامبا در سال 2015 از پلوتو هم گذشت و در حال حاضر در اعماق کمربند کوئیپر قرار دارد.

در تاریخ فوریه 2018 میلادی تخمین زده شد که فاصله این دانشمند تا خانه‌اش در زمین حدود 40 واحد نجومی است.( بیشترین فاصلهٔ زمین تا خورشید؛ که حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر یا ۹۳ میلیون مایل است، برابر با یک واحد نجومی در نظر گرفته شده‌است) با این حساب از او به عنوان اولین انسان فضانورد بین ستاره‌ای یاد می‌شود؛ اگرچه باید به خاکستر او این مقام را داد.

منبع: focus

درباره نویسنده

محسن خسروجردی