چطور معلم خوبی برای زندگی بهتر دانش‌آموزان باشید

چطور معلم خوبی برای زندگی بهتر دانش‌آموزان باشید

تدریس یکی از حرفه‌های بسیار مهم در جامعه امروز به حساب می‌آید. یک معلم می‌تواند تفکر دیگران را بسازد و به آنها این جرئت را بدهد که به طور مستقل به موضوعی فکر کنند. برای اینکه معلم خوبی باشید، ابتدا مهم است کاملا برنامه ریزی شده و با حساب و کتاب کار کنید. برای درس‌ها طرح قبلی آماده کنید و در این طرح فعالیت‌های کلاسی، امتحانات و مواد آموزشی مورد نیاز را در نظر بگیرید. همچنین باید با ایجاد محیطی مثبت، پویا، آموزنده و کمک کننده، بچه‌ها را به موضوع درسی علاقمند کنید.

12 اردیبهشت روز شهادت استاد شهید مطهری به عنوان روز معلم نامیده شده است. در این مطلب به همین مناسبت به این موضوع پرداخته‌ایم که یک معلم باید چگونه باشد و یک معلم خوب چگونه است.

1. برای کلاس و دانش‌آموزان هدف گذاری کنید

با ایجاد هدف گذاری مشخص برای دانش‌آموز خود شما می‌توانید به او نشان دهید که قرار است از کجا و به کجا برسد. در صورتی که هدف گذاری‌ها کاملا واضح و روشن باشد، دانش‌آموز نتیجه مطلوب تری می‌گیرد. همچنین با رسیدن به هر هدف به دانش‌آموز خود بازخورد بدهید تا بداند که به همراه شما موفق شده است. برخی از دبیران همچنین تمایل دارند تا اهداف روزانه را روی تخته کلاس یا بورد آموزشی بنویسند.

2. به نظرات دانش‌آموزان خود گوش بدهید

از دانش‌آموزان خود بخواهید تا بیشتر به سوالات شما جواب بدهند تا اینکه سوال کننده باشند. سعی کنید از آنها سوال بپرسید و ذهن آنها را به چالش بکشید. همچنین با تکان دادن سر یا زبان بدن به آنها اطمینان بدهید که حرف‌هایشان را می‌شنوید. با دانش‌آموزان خود زمانی که صحبت می‌کنند ارتباط چشمی برقرار کنید و صحبتشان را قطع نکنید.

اینکه معلمی شنونده باشید به دانش‌آموز شما نشان می‌دهد که به صحبت آنها در کلاس درس احترام می‌گذارید. همچنین در این صورت آنها بیشتر مشتاق‌اند به عنوان معلم به شما احترام بگذارند. همچنین با این روش می‌توانید به دانش‌آموزان خود نشان بدهید که چطور بتوانند به مخالف خود گوش بدهند و به او اجازه صحبت بدهند. به همین منظور زمانی که با دانش‌آموز خود مخالف هستید، می‌توانید به او بگویید:«من با اطمینان نمی‌توانم بگویم که با حرف شما موافقم، لطفا بیشتر توضیح بدهید.»

3. دانش‌آموزان را درگیر درس کنید

برای فعالیت‌های کلاسی و تمرین‌ها زمان بندی داشته باشید. سپس از بچه‌ها بخواهید که مثلا به سوالی که پرسیده‌اید پاسخ بدهند و همچنین به آنها در صورت پاسخ دهی صحیح به عنوان تشویقی نمره بدهید. همچنین در چالشی که بین جواب‌های بچه‌ها ایجاد می‌شود به سادگی می‌تواند با یک ترفند آموزشی پاسخ‌های خودتان را به اظهار نظرهای دانش‌آموزان اضافه کنید.

4. با شکست‌ها و پیروزی‌های دانش‌آموزان همراه شوید

سعی کنید در کلاس فضایی ایجاد کنید که دانش‌آموزان به طور مداوم از نظر فکری دچار چالش شوند. به آنها نشان بدهید که اگر شکست هم بخورند مشکلی ندارد. آنها باید به طور مداوم خودشان را بهبود بدهند، اما بدون تلاش قابل توجه ممکن نیست. برای مثال ممکن است متن ثقیلی را به دانش آموزان خود بدهید و از آنها بخواهید با استفاده از لغت نامه کلمات سخت متن را معنی کنند. با این کار شما می‌توانید به سادگی به دانش آموزان کمک کنید تا کلمات بیشتری یاد بگیرند.

5. در برخورد با دانش‌آموزان از روش تشویق و تنبیه استفاده کنید

برای کلاس خود مقرراتی تعیین کنید که در آن تمرین‌هایی واضح و دقیق در نظر بگیرید. در صورتی هم که دانش‌آموزی قانونی را زیر پا گذاشت فوری قبل از اینکه برنامه بهم بخورد مشکل پیش آمده را حل کنید و کنترل موقعیت را در دست بگیرید. حتما حواستان باشد که اگر قانون و مقرراتی تعیین می‌کنید باید حواستان به کارشکنی‌ها هم باشد، چون اگر دانش‌آموزی کار را خراب کند ممکن است کل مقررات بهم بریزد و کارها با نظم از پیش تعیین پیش نرود. همچنین سعی کنید دانش‌آموزان را به میزان اشتباهی که انجام داده تنبیه کنید. مثلا اگر دانش‌آموزی تصادفا در زمان سکوت برای حل مسئله‌ای، سکوت را شکسته و حرف زده، شما می‌توانید تنها با تنبیه زبانی کوچکی به خاطر اینکه بار اول این اشتباه را مرتکب شده با او برخورد کنید. همچنین می‌توانید از دانش‌آموز بخواهید که بعد از کلاس با او صحبت کنید، روشی خوب برای حل مسئله پیش آمده بدون اینکه کلاس تعطیل شود.

6. به دانش‌آموزان دردسرساز نقش رهبری بدهید

برخی از دانش‌آموزان در مدارس معمولا زیاد دردسر درست می‌کنند و خیلی نمی‌توانند با مباحث کلاس و معلم ارتباط برقرار کنند. سعی کنید به مرور مسئولیت‌های مختلفی را به آنها محول کنید تا انجام بدهند. مثلا ممکن است یکی از این دانش‌آموزان را به عنوان مدیر بازه زمانی کلاس در نظر بگیرید. البته حواستان باشد که این روش برای همه دانش‌آموزان دردسر ساز ممکن است جواب ندهد. اگر نتوانستند وظایف ساده را انجام بدهند، حواستان باشد که به آنها وظایف پیچیده تری را محول نکنید.

7. به توانایی دانش‌آموزان خود علاقه نشان بدهید

در صورتی که به دانش‌آموزان خود نشان بدهید که از حضور آنها در کلاس و شنیدن نظراتشان استقبال می‌کنید، آنها هم کمتر رفتار دردسر ساز و چالش انگیز از خود نشان می‌دهند. از بچه ها بخواهید تا در خصوص اهداف شخصی‌شان و زندگی روزانه‌شان و علایق شخصی خود صحبت کنند. همچنین می‌توانید شما هم در مقابل به دانش‌آموزان درباره خودتان و زندگی‌تان اطلاعات بدهید.

8. در مقابل انتقاد دانش‌آموزان خونسردی خود را حفظ کنید

زمانی که با دانش‌آموزان منتقد و پر چالش روبرو هستید، ممکن است به سادگی جذابیت و حس خوب خود را حین درس دادن از دست بدهید. اما برای اینکه این اتفاق نیافتد نفسی عمیق بکشید و سعی کنید خودتان را جای آنها بگذارید و از منظر آنها به مسئله فکر کنید. از دانش‌آموز خود بخواهید تا جزئیات بیشتری از پیشنهاد و انتقادش در اختیار شما قرار بدهد و موضوع را بیشتر توضیح دهد. همچنین دانش‌آموزان دیگر را نیز تشویق کنید تا وارد بحث شوند.

9. دانش‌آموزان ساکت را به فعالیت تشویق کنید

دلایل مختلفی می‌تواند باعث شود تا دانش‌آموزی در کلاس ساکت باشد و وارد فعالیت‌های کلاسی نشود. بهترین کار این است که این دانش‌آموزان را تشویق کنید تا یاد بگیرند نظر خودشان را در هر شرایطی اعلام کنند. همچنین حواستان باشد که تمام توجه خودتان را خرج این دانش‌آموزان نکنید. مگر اینکه روش کلی آموزشی شما به همین گونه باشد و رفتار شما برای دانش‌آموز عجیب به نظر نیاید.

10. از دانش‌آموزان فعال به عنوان دستیار استفاده کنید

سعی کنید دانش‌آموزان ساعی و پرتلاش را پیدا کنید و از آنها به عنوان دستیار در کار آموزشی خود استفاده کنید. استفاده از این دانش‌آموزها کمک می‌کند تا دانش‌آموز بتواند به توانایی‌های خود اعتماد پیدا کند و همچنین سایر دانش‌آموزان هم انگیزه پیدا کنند تا بیشتر و بهتر درس را یاد بگیرند. برای مثال می‌توان از این دانش‌آموزان در برگزاری کلاس‌های فوق برنامه یا حل تمرین استفاده بسیار مطلوبی کرد.

11. در همه زمان‌ها حرفه‌ای برخورد کنید

در هنگام تدریس توجه بسیار داشته باشید که از پوشش مناسبی استفاده کنید. هر روز زمانی را اختصاص دهید به آمادگی برای حضور در کلاس. وقتی با همکاران و مدیران خود صحبت می‌کنید، احترام نشان بدهید. به این فکر کنید که چه چیزهایی یک معلم را حرفه‌ای تر نشان می‌دهد و همان موارد را در خودتان هم ایجاد کنید. این کار باعث می‌شود که گاهی برای مثال یاد معلم قدیمی خود بیافتید که به او علاقه داشتید و به نظر شما شخصیتی کامل برای معلمی بوده است. در این مواقع تلاش کنید تا ببینید که چطور می‌توانید رفتارهای او را در کار و کلاس درس خود تکرار و تقلید کنید.

12. خوش مشرب باشید و لبخند به لب داشته باشید

به دانش‌آموزان خود نشان بدهید که آموزش و یادگیری نباید هم حتما جدی و خشک باشد. سعی کنید هنگام درس دادن شوخی کنید و بخندید و کلاس را شاد کنید. در این صورت دانش‌آموزان با شما احساس راحتی بیشتری هم دارند. در صورتی که در برنامه درسی خود از شوخی و فعالیت‌های مفرح استفاده کنید، دانش‌آموزان هم موضوعات درسی را بهتر یاد می‌گیرند.

13. حتی در روزهای بد مثبت‌اندیش باشید

همه روزهای تدریس هم قرار نیست خیلی خوب و کامل پیش بروند و گاهی ممکن است دردسرها و ناراحتی‌هایی هم پیش بیاید. با این حال خیلی مهم است که حتی در این موارد هم انرژی مثبت خود را حفظ کنید. به همین منظور زمانی را در روز به خود اختصاص دهید و به خودتان بگویید که همه چیز خوب پیش می‌رود یا فردا قطعا روز بهتری است. لبخند بزنید و روز کاری را ادامه بدهید.

همچنین در روز وقتی بگذارید برای نوشتن اینکه چرا شما به تدریس علاقه دارید. مثلا زمانی را به یاد بیاورید که پیشرفت‌های دانش‌آموزان خود در زندگی‌شان را می‌بینید و از دیدن آنها در کارتان انگیزه می‌گیرید.

14. با اولیای دانش‌آموزان رابطه خوبی داشته باشید

ارتباطات برای یک معلم ابزاری قوی و مهم است. یک معلم باید بتوانید با اولیای دانش‌آموزان هم ارتباط خوبی برقرار کند. با والدین در جلسات و ملاقات‌های خصوصی در ارتباط باشید. اجازه بدهید تا آنها بدانند که به نظراتشان و دیدگاه‌هایشان در تدریس علاقه دارید. شما همچنین از آنها می‌توانید برای برنامه‌ها و جشن‌هایی که سر کلاس برگزار می‌کنید درخواست کنید تا کنار بچه‌ها حضور داشته باشند.

منبع: Wikihow

درباره نویسنده

محسن خسروجردی